Dünyanın en büyük batarya üreticisi CATL’ın başkanı, katı hal bataryalarının kitlesel üretiminin 2030’dan önce başlamayacağını ve ticari başarısının dahi henüz garanti olmadığını söyleyerek sektördeki abartılı beklentilere soğuk duş etkisi yarattı.
Öne çıkanlar
- CATL Başkanı Zeng Yuqun, Çin’in Dalian kentinde düzenlenen “Yaz Davos’u” Dünya Ekonomik Forumu panelinde konuştu.
- Zeng, teknolojinin dokuz seviyelik bir ölçekte şu anda yalnızca dördüncü seviyede olduğunu açıkladı.
- Katı hal bataryaların kitlesel üretiminin 2030’dan önce başlamayacağını belirtti.
- CATL halihazırda küresel elektrikli araç batarya pazarının yaklaşık yüzde 40’ını kontrol ediyor.
Zeng’in açıklamaları ve teknik arka plan
Zeng, Çin’in kuzeydoğusundaki Liaoning eyaletine bağlı Dalian’da düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’nun Yeni Şampiyonlar Yıllık Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, katı hal bataryalar için dönüm noktasının 2030’dan önce gelmeyeceğini öngördü. Çevrimiçi paylaşılan bir görüntüye göre Zeng, “Birden dokuza kadar bir ölçekte, teknoloji şu ana kadar yalnızca dördüncü seviyeye ulaştı” dedi. Geleneksel lityum-iyon hücrelerdeki sıvı veya jel yerine iyonları elektrotlar arasında taşımak için katı bir elektrolit kullanan bu bataryaların kitlesel üretiminin 2030’dan önce başlamayacağını, hatta ürünler piyasaya sürülse bile ticari olarak başarılı olup olmayacağının belirsiz olduğunu sözlerine ekledi. CATL, Perşembe günü açıklamaları doğruladı.
Yarı katı hal ile tam katı hal arasındaki fark
Burada gözden kaçan önemli bir ayrım var: Çin’de bugün “katı hal batarya” diye pazarlanan elektrikli araçlar zaten satışta, ancak bunlar Zeng’in bahsettiğinden temelde farklı olan yarı katı hal hücreler. Yarı katı hücreler hâlâ sıvı veya jel elektrolit içeriyor, sadece miktarını azaltıyor; Çin’in taslak ulusal katı hal batarya standardı bile yarı katı hal hücreleri “karma sıvı-katı batarya” olarak sınıflandırıyor, gerçek katı hal batarya olarak değil. Zeng’in “dördüncü seviye” dediği tam katı hal hücreler ise sıvıyı tamamen ortadan kaldırıyor, bu da onları üretmeyi bu kadar zorlaştıran şey. Buna rağmen yarı katı hal teknolojisi gerçekten piyasada: Nio, Nisan 2024’te ortağı WeLion’dan 150 kWh’lik yarı katı hal paketlerin seri üretimine başladı (zayıf talep ve yüksek maliyet nedeniyle birkaç yüz birim sonra üretimi durdurdu); IM Motors, L6 sedanında 130 kWh’lik yarı katı hal “Lightyear” paketi sunuyor; SAIC’in MG4 modeli ise sekiz ayda 100 bin adede ulaşarak gerçek anlamda kitlesel üretilen ilk yarı katı hal elektrikli araç oldu.
CATL’ın kendi yol haritası ve rakipler
CATL, 2027’ye kadar küçük ölçekli tam katı hal üretimine ulaşmayı hedefliyor; baş bilim insanı Wu Kai daha önce bu tarihe kadar “yedinci-sekizinci seviyeye” ulaşma ve yalnızca 5 GWh’lik bir kapasite planı hedefini açıklamıştı. Şirket ayrıca bugünün en iyi sıvı elektrolitli paketlerinin yaklaşık iki katı olan 500 Wh/kg enerji yoğunluğuna sahip katı hal hücrelerin pilot üretimine de başladı. Zeng’e göre katı hal bataryaların 2030’dan önce milyonlarca araçlık ölçeğe ulaşma ihtimali “çok düşük” ve bunun gerçekleşmesi teknoloji, ürün ve ticari uygulanabilirlik olmak üzere üç ayrı koşulun aynı anda sağlanmasına bağlı. Bu arada en fazla katı hal patentine sahip şirket olan Toyota, 2027-2028 arasında yaklaşık 1.200 km menzilli tam katı hal bataryalı araçlar çıkarmayı; BYD ise 2027’de araçlara tam katı hal batarya koymayı, büyük ölçekli kitlesel üretimi ise 2030’a planlamayı sürdürüyor. Volkswagen, Nio ve çok sayıda Çinli girişim de benzer bir zaman diliminde kümeleniyor; ancak sektördeki “2027” ifadesi genellikle birkaç yüz üst segment araç anlamına geliyor, kitlesel bir piyasaya sürüm değil.
Kaynak: electrek.co
